PAT - Aybars TAŞ
Değişik bir tarz, değişik fikirlerle farklı açılardan meseleleri ele alan soru-cevap üreten iki karakterin diyaloglarını ele alan bir kitap olmuş. Meseleler neler?, Kitap ismi neden PAT ? Karakter isimleri neden satranç oyuncularından seçilmiş hepsine aşağıda değineceğim.
Öncelikle bu eser için teolojik bir içeriğe sahip olmakla birlikte beyin fırtınası temelli bir felsefe kitabı denebilir. Felsefede/Kelamda güncel konular ile alakalı bir teist ve bir agnostiğin sohbeti desek yanlış olmaz sanırım, 94 sayfa ile okunası bir eser.
Bu karakterler soru cevap şeklinde münazara yapıyorlar, ara ara münakaşaya da ramak kalıyor😁
Münazaralar 6 adet mesele üzerine yapılıyor, sayfa sayısı az olmasına rağmen okuyucuyu derin düşünce periyotlarına sokuyor. İki karakter arasında hangisi haklı hangisi mantıklı argümanlar üretiyor diye okuyucu olarak arafta kalmaya hazır olun... Sanırım okuyucular kendi cevaplarını kendilerini bulacaklar. Yazarın derdi anladığım kadarıyla farklı perspektif sunmak ve meseleyi okuyucuya bırakmak👌
6 mesele nedir?
Simetri ve Güzellik: Güzellik nedir? Mutlak güzellik var mıdır? Doğal süreç/Evrimsel süreç güzellik oluşturabilir mi? Simetri var mıdır? Simetri bilimsel bir keşif midir? Simetri güzelliğe etki eden etkenlerden midir?
Konfor: Evren yaşamak için konforlu mu? Duyularımızın sınırları bizi kısıtlar mı özgürleştirir mi? Doğal süreçten/Evrimden konfor çıkar mı?
Ahlak: Ahlak nasıl temellendirilir? Mutlak ahlak var mıdır? Neden ahlaklı olmalıyız? İyi ve kötü nasıl temellendirilir? Evrim ahlak oluşturmak için zorlayıcı unsurları geliştirmiş midir?
Ödül-Ceza: Cehennem ile iman etmek bir tehdit üzerine sahte inanç yaşamak değil midir? Cennet'e girmek için iyi birey olmak dürüstçe bir davranış mıdır? "Bana iman etmezsen seni Cehennem'e sokacağım" diyen bir Tanrı'ya iman etmek mantıklı mı?
Agnostisizm: Bilinemezcilik ve bilememek nedir? Bilememeyi bilmek nedir? Agnostisizm tutarlı mı? Doğa üstü bir varlık bilimsel olarak bilinebilir mi? Agnostikler haklı mı? Teizmin bakış açısı nedir?
Darwin-Newton: Charles Darwin ve Isaac Newton benzerliği ? Darwin neden evrimi seçti ? Newton teist mi? Newton ile Darwin'in hayat tecrübeleri Tanrı ve Din hakkında bizi nasıl sonuçlara ulaştırmaktadır?
Gibi ağır konuları basit dille karakterlerin ağzından anlatarak herkesin anlamasını olağan kılmış, "anlamasını olağan kılmış" derken meseleler çözülmüş ve doğru cevaplar verilmiş gibi anlaşılmasın:) Baya baya cevaplar verilmiş ama her iki tarafta haklı gibi duruyor, bir kez daha okumam lazım sanırım😁😁
Neden PAT ?
Kitap ismi neden PAT ? Bildiğiniz gibi pat satrançta bir beraberlik pozisyonudur, pat olan bir satranç oynunda hangi oyuncunun oyun boyunca iyi olduğu net bir şekilde belli değildir, pat eden de pat edilen de iyi oynamış olabilir, siyah ve beyaz taşların hareketleri tahta üzerinde milyonlarca kombinasyon var ama sonuç PAT, yani beraberlik, oyun sonuna bakan son hamlenin pat'a sebep olduğunu anlamlandırır ama oyun boyunca pat'a götüren hamleler silsilesi oynanmıştır. Bir taraf iyi oynamış olabilir ama sonuç pat ise maç skoru beraberliktir. İzleyiciler düello sonucunun beraberlik olmasına rağmen izledikleri maçta içsel olarak iyi oynayan tarafı seçerler. Ama bu durum bir futbol müsabakasında da olamaz mı? Evet, bir takım diğerinden iyi oynayabilir ve maç sonucu beraberlik olabilir. Eğer bir takım iyi oynamışsa maçı izleyen herkes o takımın iyi oynadığına ikna olur. Peki satrançta durum farklı mı? Evet, farklı, PAT olan bir maç için hangi oyuncunun iyi oynadığına izleyiciler bireysel olarak kendi mantıksal derinliklerinde karar verirler. Çünkü satrançta pozisyonlar zincirlemedir ve hangi oyuncunun hangi sırada üstün kaldığını ve ne kadar süre üstün oynadığını izleyiciler bireysel zeka derinliğiyle kararlaştırırlar. (Bir bilgisayar analizi yoksa tabiki 😀) Demek istediğim her izleyici(oyuna şahit olan) farklı bir galibiyeti hak eden tarafı seçer, kendi yorumunu katarak. Kitapta da hangi karakterin haklı olduğuna her okuyucu kendi karar verecek sonucu çıkarttım, veya her ikisi de haksız okuyucu kendi cevaplarını vererek kendini haklı bulacak. her şey olası. kim bilir :)
Karakter isimleri ? 👍
E. Lasker - 27 yıl boyunca Dünya Satranç Şampiyonu olarak kaldı. Satranç tarihinin en uzun süre dünya şampiyonu olan oyuncusu.
B. Fisher - Gelmiş geçmiş en iyi satranç oyuncusu olarak anılıyor. Satranç960 'ı icat etti.
Karakterler bu satranç ustalarının isimlerini taşımaktalar, sanırım inançlarından bağımsız bir şekilde sadece satranç dünyasındaki varoluşlarıyla bu tercih yapılmış...
Fisher satranç'a farklı bir tarz getirmesiyle bilinir ve satrancın bir aşamadan sonra ezbere dayalı açılışlarla can sıkmasından bahseder, satranç dünyasında bir isyan yaptığı söylenebilir. Satranç960'ı araştırın her şeyi de benden beklemeyin :) Neden satranç960 neden Fisher?
Lasker, kimse aksine iddia edemez, adam satranç devi. Satrancı iyi oynuyor, her hamle için bir karşı hamlesi var...
Karakter isimleriyle alakalı uzun uzun yazacaktım fakat vazgeçtim, kafanızda ön yargı oluşturmak istemiyorum.
İyi okumalar...
Kitap arka kapak yazısı:
"Agnostisizm, ceza-ödül, güzellik, konfor, ahlak ve Darwin-Newton gibi keşmekeş konularda bir teist ve bir agnostiğin beyin fırtınası…
Kitabı okurken diyalogların içine üçüncü kişi olarak girip kendinizi cevap verirken bulacaksınız."
Yorumlar
Yorum Gönder